Lezing in de Museumfabriek in Enschede: Stil verleden

Tussen stilte en stof: het verleden raakt ook hier
Van Paramaribo tot Enschede: hoe koloniale geschiedenis en persoonlijke verhalen samenkomen.

Vandaag was ik in Enschede, in de Museumfabriek, waar ik een lezing mocht geven over het koloniaal en slavernijverleden inclusief mijn familiegeschiedenis. In deze regio, waar de textielindustrie ooit bloeide, is die geschiedenis zichtbaar, maar onwetend en vaak onbekend. Toch zijn er diepe verbanden. Wat veel bewoners niet weten, is dat de textielindustrie mede groot is geworden door de koloniale handel en slavernij via katoen, plantages en overzeese netwerken.

In verband met sporen van slavernij ook buiten de Randstad heeft de Overijsselacademie onderzoek gedaan naar de relatie tussen Overijssel en het koloniaal en slavernijverleden. Ook Twente valt daaronder. Maar veel mensen kennen het verhaal nog niet. Het is geen onwil, het is onwetendheid. En juist daarom is het zo belangrijk dat het verhaal verteld wordt.

Wat het voor mij persoonlijk zo beladen maakt, is dat mijn Duitse overgrootvader Johann Matthias Karg uit Regensburg plantagedirecteur was van de katoenplantage Johanna en de Zwarigheid in Suriname. Juist daarom was deze lezing, in een regio die zijn welvaart deels dankte aan katoen, heel informatief. Die katoen kwam niet alleen van de plantages in de kolonie Suriname, maar ook uit het zuiden van Amerika, gedragen door een systeem van uitbuiting en slavernij.

Vandaag mocht ik die kennismaking brengen. En wat raakte, was dat er mensen wél geïnteresseerd zijn. Ze kwamen, luisterden, en stelden vragen. Soms kritisch, soms verwonderd, maar altijd met oprechte belangstelling.

Mijn lezing was niet alleen een informatief moment, maar ook een uitnodiging tot verdieping. Wie waren de mensen achter het katoen? Hoe raakte het verleden ook deze streek? Hoe zit dat met gedeeld erfgoed?

Ik vertrok met een warm gevoel. De kracht van luisteren, van openstaan voor een verhaal dat je misschien nog niet kent, dat is waar bewustwording begint.

Met Stichting Stil Verleden blijf ik de stem geven aan een verzwegen geschiedenis. Juist daar waar de stilte nog voelbaar is.

Fotografie Annina Romita