Vier jaar Respectdag met Stichting Stil Verleden, leren van verhalen uit het verleden
Voor het vierde jaar op rij mocht Stichting Stil Verleden deelnemen aan de Respectdag. Dit keer waren het de tweedejaarsleerlingen die zich verdiepten in het thema ‘Respect toen en nu’. Het werd een bijzondere, mooie en waardevolle dag waarin respect, geschiedenis en persoonlijke verhalen samenkwamen.
Dit jaar was Bert er niet bij. Bij het binnenkomen voelde ik dat gemis sterk: een kort slikmoment. Maar in mijn hart wist ik dat hij er tóch was, vanuit het universum. De coördinator Joke ving me warm op. Juist hier, op Capellenborg, voelde het alsof Bert nog steeds aanwezig was. Hij kende deze school, waardeerde de sfeer en had altijd veel respect voor de betrokkenheid van Joke, die jaren geleden dit thema op de agenda zette.
Ik had steun van mijn broer Hans, die met mij mee was. In mijn presentatie bracht ik Bert bewust in herinnering: op de tweede sheet liet ik de foto zien waarin hij vorig jaar de kolonies aanwees op de wereldkaart. Het beeld maakte indruk. De leerlingen waren stil en luisterden aandachtig.
Daarna liet ik de educatiekoffer zien. Alles lag al uitgestald op de tafel, zodat de leerlingen direct konden kijken en voelen. In de koffer zitten voorwerpen die verhalen vertellen over vroeger. Ik maakte vijf groepen en gaf elk groepje een kaart met vragen en een object. Bij elk voorwerp mochten ze kijken, denken en praten. Elk groepje gaf daarna kort verslag. Zo kwam het verleden heel dichtbij, ook al hadden we maar 45 minuten samen.
Een bijzonder moment was het suikerriet. Mijn broer Hans liet zien hoe hij de bast van het riet wegsneed en vertelde hoe wij als kinderen in Suriname met onze tanden de bast eraf trokken. De leerlingen genoten zichtbaar: ze kauwden op het riet en proefden het zoete sap. Zo ervaarden ze met hun eigen mond wat vroeger het resultaat was van zoveel dwangarbeid.
Ook kleding kwam aan bod. Susanne uit een van de klassen mocht aangekleed worden met een angisa (hoofddoek) en een pagni (traditionele omslagdoek). De leerlingen zagen dat kleding vroeger óók verhalen vertelde, vaak met verborgen boodschappen van hoop en kracht.
Als afsluiting vroeg ik de leerlingen wat zij meenemen uit de gastles. Veel informatie kwam voorbij, maar de kern blijft: dat ze niet alleen vandaag, maar het hele jaar en hun leven lang elkaar zien als mens, zich leren inleven in de ander, verantwoordelijkheid nemen en zich bewust worden van hun eigen keuzes.
