Mijn familie, een verhaal van vroeger
Vandaag was ik te gast bij groep 8 van OBS De Polstok in Amsterdam Zuidoost, in het kader van het project Koloniale sporen in mijn buurt.
Voordat ik begon met mijn PowerPointpresentatie, stond er al iets bijzonders in de klas. Mijn educatiekoffer en verschillende voorwerpen uit Suriname en de voormalige koloniën waren uitgestald als een kleine tentoonstelling. Midden tussen de voorwerpen lag een grote kalebas, zorgvuldig ingepakt in een kleurrijke doek.
Drie leerlingen mochten naar voren komen. Twee hielden de kalebas vast, terwijl een derde voorzichtig de doek verwijderde. In de klas werd nieuwsgierig meegekeken. Wat zat er onder de doek? Sommigen dachten aan een pompoen, anderen hadden geen idee. Het bleek een kalebas te zijn, een voorwerp dat in verschillende culturen op uiteenlopende manieren wordt gebruikt. Daarmee was de toon van de les meteen gezet: voorwerpen vertellen verhalen.
De leerlingen hadden binnen het project al kennisgemaakt met Suriname en koloniale geschiedenis. Daardoor kon ik mij vooral richten op mijn eigen familiegeschiedenis. Aan de hand van foto’s vertelde ik over mijn zoektocht naar mijn voorouders en de geschiedenis die lange tijd verborgen bleef.
Wat mij opviel, was de belangstelling van de leerlingen voor de voorwerpen. Ze bekeken ze aandachtig, stelden vragen en gingen met elkaar in gesprek over wat zij zagen. De voorwerpen vormden een brug tussen het verleden en hun eigen leefwereld.
Aan het einde van de les vroeg ik de leerlingen een vraag op te schrijven die zij aan iemand uit het verleden zouden willen stellen. De antwoorden waren heel verschillend. Veel leerlingen dachten aan een overleden opa of oma, soms iemand die zij goed hadden gekend, maar soms ook een grootouder die zij nooit hadden ontmoet. Andere leerlingen noemden bekende personen, zoals Michael Jackson of een favoriete rapper.
Eén leerling vertelde dat zij niemand uit het verleden een vraag wilde stellen. Ook dat antwoord mocht er zijn. In iedere klas zitten leerlingen met verschillende achtergronden, ervaringen en familieverhalen. Juist die verschillen maken een gesprek over geschiedenis interessant. Niet iedereen kijkt op dezelfde manier naar het verleden, en dat hoeft ook niet.
Ik kijk terug op een mooie ochtend met nieuwsgierige leerlingen, goede gesprekken en voorwerpen die hielpen om verhalen uit het verleden dichterbij te brengen.
