Stil verleden, de ontdekking van mijn slavernijgeschiedenis, twee jaar later

Er zijn boeken die je schrijft en boeken die met je meeschrijven. Stil verleden, de ontdekking van mijn

slavernijgeschiedenis behoort voor mij tot die tweede categorie. Twee jaar na verschijnen merk ik dat dit boek

niet “af” is; het ademt door in gesprekken met lezers, in gastlessen op scholen, in archieven die zich openen en in

mijn eigen leven.

Toen ik begon, was er vooral stilte: de verzwegen kant van mijn familiegeschiedenis. Ik zocht naar namen, data,

plaatsen. Naar Johann Matthias Karg die in 1791 uit Regensburg vertrok. Naar Jacoba Jaspis, mijn voormoeder,

die in 1836 werd vrijgemaakt. Naar de kinderen die een naam erfden én een verleden. Het boek gaf mij taal voor

wat lange tijd onuitgesproken was.

Wat ik nu weet, is dat onderzoek en rouw elkaar kunnen kruisen. In het jaar na de dood van mijn echtgenoot Bert

Reinders op 31 oktober 2024, werd het werk zwaarder maar ook helderder. Wat wij samen begonnen, draag ik

verder. Lezingen, ontmoetingen en klaslokalen lieten me zien hoeveel families het zwijgen herkennen en hoe

bevrijdend het is om woorden te vinden die niet veroordelen, maar verbinden.

Stil verleden, de ontdekking van mijn slavernijgeschiedenis was de deur; daarachter liggen nog kamers. In het

vervolg (waar ik rustig en zorgvuldig aan werk) spreek ik mijn voormoeders rechtstreeks aan. Ik wil dichter bij

hun wereld komen: bij Jacoba in Combé, bij Frederika, mijn grootmoeder, bij Mathilda, mijn moeder. Niet als

figuren in de marge, maar als stemmen met een gezicht. Ook daarin blijft mijn uitgangspunt hetzelfde: feiten

waar het kan, verbeelding waar het moet, en altijd met respect voor de historische context.

Wat ik van lezers het meest terugkrijg, is dat Stil verleden hen aan het denken zet over hun eigen familie: wat is

verteld, wat bleef stil? Wat mensen teruggeven, raakt me steeds opnieuw. Het herinnert me eraan dat

geschiedenis niet alleen in archieven ligt, maar in mezelf en dat ik erfgenaam ben van meer dan papieren.

Dank aan iedereen die het boek leest, mij uitnodigt in de klas, of een verhaal deelt na afloop. Jullie helpen mee

om een stil verleden hoorbaar te maken.

Over Stichting Stil Verleden

Met Stichting Stil Verleden zet ik dit werk voort: door educatie, als adviseur, gastlessen en projecten waarin

verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden worden. Voor scholen ontwikkel ik lesmateriaal dat hoofd én

hart aanspreekt, met verhalen, objecten en persoonlijke reflectie.

Tot ziens in de klas, of tijdens een lezing, of tussen de regels van mijn verhalen.